Strukturalnie niezdolni

Umysł europejski uznaje, że ma granice, akceptuje swoją niedoskonałość, jest sceptyczny, wątpi, stawia znaki zapytania. W innych kulturach tego ducha krytyki nie ma. Więcej – są one skłonne do pychy, do uznawania wszystkiego, co własne, za doskonałe, słowem – są one w stosunku do siebie bezkrytyczne. Winą z całe zło obarczają wyłącznie innych, inne siły (spiski, agentów, obcą dominację w różnych formach). Wszelką krytykę uznają za złośliwy atak, za przejaw dyskryminacji, za rasizm itd. Przedstawiciele tych kultur traktują krytykę jako osobistą obrazę, jako rozmyślną próbę ich poniżenia, nawet jako formę znęcania się. Czytaj dalej „Strukturalnie niezdolni”

Dzisiejsze wyzwania

Pomyślcie tylko: przepłynąć, choćby wpław, ten Atlantyk – i nie powiedzieć o tym nikomu. Nie napisac ani słowa. Oto wyzwanie na miarę naszej epoki!

Marcin Kydryński
Biel. Notatki z Afryki

Wszyscy chcą być cudni

Każdy chce zadać zło, czyli być szubrawcem i okrutnikiem, pozostając jednak szlachetnym i wspaniałym. Po prostu cudnym! Wszyscy chcą być cudni. I to stale. Im gorsi, tym cudniejsi. To niemożliwe prawie i właśnie dlatego wszyscy mają na to taki apetyt. Mało klientowi sieroty, wdowy wyobracać — on chce czynić to w łunie własnej prawości.

Stanisław Lem
Kongres futurologiczny

Dawna świątynia

W naszej kulturze kicz jest tym, co ongiś było święte lub pożądane, co onieśmielało lub budziło grozę, a teraz jest gotowcem, prefabrykatem do natychmiastowego użytku. Kicz jest dawną świątynią, którą niewierzący tak długo i tak uporczywie profanowali, aż zatarło się nawet wspomnienie o jej niegdysiejszej nienaruszalności.

Stanisław Lem

Czy to już?

Znakiem ostrzegawczym jest zagrożona wolność wypowiedzi. Ale nawet nie zagrożona w taki sposób, że jakaś mniejszość jest tłamszona. Bardziej chodzi o moment, gdy zaczynają być podważane wartości oświeceniowe: prawo do zadawania pytań, do bycia nieprzekonanym. Chęć wsłuchania się w Innego przestaje być wartością. Przepada w społeczeństwie ochota do eksperymentowania, uczenia się, podróżowania, otwierania oczu szerzej. Stawania się kimś innym bez utraty tego, co swoje.

Breyten Breytenbach

Stracony wysiłek

– Moją ogromną przywarą jest niepohamowana dobroć. Ja po prostu muszę czynić dobro. Jestem jednak rozsądnym krasnoludem i wiem, że wszystkim wyświadczyć dobra nie zdołam. Gdybym próbował być dobry dla wszystkich, dla całego świata i wszystkich zamieszkujących go istot, byłaby to kropelka pitnej wody w słonym morzu, innymi słowy: stracony wysiłek. Postanowiłem zatem czynić dobro konkretne, takie, które nie idzie na marne. Jestem dobry dla siebie i dla mego bezpośredniego otoczenia.

Zoltan Chivay

Andrzej Sapkowski, Chrzest Ognia

Zniekształcenia

Nie sprzeciwiam się zatem selekcji, uproszczeniom, podkreślaniu pewnych faktów, są to bowiem praktyki nieuniknione zarówno dla kartografów, jak i historyków. Lecz dokonywane przez kartografa zniekształcenie jest techniczną koniecznością służącą osiągnięciu celu wspólnego wszystkim ludziom potrzebującym map. Zniekształcenie dokonywane przez historyka ma charakter nie tyle techniczny, ile ideologiczny, i dotyczy świata rywalizujących wpływów, w którym każdy wybrany rozkład akcentów wspiera (czy historyk tego chce, czy nie) czyjeś interesy – ekonomiczne, polityczne, rasowe, narodowe lub płciowe.

Ludowa historia Stanów Zjednoczonych
Howard Zinn Czytaj dalej „Zniekształcenia”

Pomiędzy widzialnym i niewidzialnym

Stale wierzysz w święty świat marzeń i uznajesz, że ciało jest przede wszystkim płaszczem duszy. Jeśli wewnątrz nie ma piękna, nie objawi się ono też na powierzchni lub będzie chłodne i nudne, przypadkowe. Uchwycić prawdziwe piękno to jak postawić pierwszy filar mostu pomiędzy widzialnym i niewidzialnym.

Historia światła
Jan Němec

Adaptacja

Zdolność adaptacji sama w sobie nie jest czymś nagannym. Wszystko zależy od systemu, do którego się dostosowujesz, od tego, czego od ciebie wymaga. Bo uległość szybko zmienia się w zdolność patrzenia w inną stronę, gdy idziesz obok rzeźni…

Vernon Subutex
Virginie Despentes

Darmowy luksus

Piękno można znaleźć prawie wszędzie, jeśli człowiek przystanie, żeby się rozejrzeć, lecz codzienna walka o przetrwanie sprawia, że łatwo zapomnieć o istnieniu tego zupełnie darmowego luksusu.

Robert Galbraith
Żniwa zła

Zużywanie piękna

Zdjęcia tworzą piękno i – przez pokolenia fotografujących – zużywają je. Na przykład niektóre cuda natury uległy całkowitemu zniszczeniu przez niestrudzonych adeptów fotografii. Ci, którzy są przesyceni obrazami, uważają zapewne, że zachody słońca są ckliwe; niestety, zanadto przypominają już zdjęcia. Czytaj dalej „Zużywanie piękna”

Create a website or blog at WordPress.com Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑